BIOB, de Werkplaats Circulair en Biobased Bouwen van het Living Lab Arnhem Circulair, organiseerde op 4 september in Arnhem een brainstorm met vertegenwoordigers uit de circulaire bouwketen. Professionals met als focus ontwerp, materiaalontwikkeling, productontwikkeling en bouw, medewerkers van de overheid en netwerkorganisaties hebben zich hierbij aangesloten.

De centrale vragen van de dag waren hierbij:

• Hoe komen we van groene onderstroom naar mainstream?
• Wat heb je zelf nodig om tot opschaling te komen en welke schakels in de keten ontbreken nog?

Een voorbeeld van een ontbrekende schakel is de lokale verwerking van hennepvezel. De teelt zit in Arnhem (Arnhemp), de toepassing in een bouwproject zit in Arnhem, maar voor de verwerking moeten we nog naar Groningen. Een ander knelpunt voor opschaling is de certificering van biobased materialen. Een architect gaf aan dat dit voor elk afzonderlijk project steeds heel veel moeite kost. Grote opdrachtgevers meekrijgen in biobased oplossingen blijft een enorme opgave.

Het initiatief van BIOB om meer werk te maken van community building werd zeer gewaardeerd. Er kwamen ook suggesties voor gezamenlijke projecten op tafel. Bijvoorbeeld een BIOblok – een losmaakbaar bouwelement met een houten buitenkant en een vulling van lokaal isolatiemateriaal (hennepvezel of Japanse duizendknoop). Verder bespraken we een laagdrempelig distributiekanaal voor Arnhemmers die hun huis willen verduurzamen – opdat deze doelgroep makkelijker aan biobased isolatiematerialen kan komen. Dit zou mogelijk gekoppeld kunnen worden aan de bestaande subsidieregeling voor isolatie (met een extra bedrag voor biobased materiaal).

Al met al, een waardevolle bijeenkomst die zeker wordt vervolgd! We bedanken alle aanwezigen voor hun inzet.

In ons eerdere artikel kan je meer lezen over de voordelen van vezelhennep en de eerste video bekijken van dit project, over de start van de teelt. Inmiddels is de pilot ‘Arnhemp’ al een stuk verder. In het voorjaar en de zomer groeide de vezelhennep vlot. Begin juli maakten ze deze tweede video van het project en stonden de planten er veelbelovend bij! Onderstaande video volgt Wessel Brand van het RAACC Adviesbureau en Henny Roelofsen, een van de betrokken akkerbouwers.

Inmiddels zijn de boeren met de oogst bezig. Daarover delen we binnenkort meer, mét een nieuwe video. Wil je meer weten over deze pilot? Neem contact op met de werkplaats!

Video: gemaakt door Wijnand Slurink

Biobased bouwen vormt een cruciale sleutel naar een duurzame leefomgeving en gezonde planeet. De bouwmaterialen, zoals hout, stro en vezelhennep, slaan CO₂ op en groeien weer aan. Tijdens deze BIOBorrel doken we dieper in de wereld van biobased isolatiematerialen. Wat voor materialen komen er in Arnhem van de akkers, welke innovaties vinden er momenteel plaats, hoe zetten we een regionale materiaalketen op, wat zijn de succesvolle toepassingen in gebouwen en welke kansen biedt dit voor ontwerpers, bouwers, bewoners en opdrachtgevers?

We trapten de bijeenkomst af met een introductie van Edwin en een interview met voormalig raadslid Muriel Simonis. Vanuit haar passie voor biobased (ver)bouwen en het aan de kaak stellen van gevestigde aannames, versterkt Muriel sinds kort ook het BIOB-team. Welkom, Muriel!

Om de wereld van biobased bouw- en isolatiematerialen verder te verkennen, namen de sprekers ons mee in verschillende aspecten van de keten:

• Mede namens de inzet van BIOB heeft de gemeente Arnhem dit jaar een pilot voor de teelt van vezelhennep gestart. Hoe staat het nu met dit project ‘Arnhemp’? Melkveehouder en akkerbouwer Arthur van Roekel deelde zijn ervaringen met de teelt tot nu toe; “Tot nu toe bevalt het prima. Er zijn ook al collega’s die dit project met interesse volgen”. Vanuit ook de andere aanwezige boeren kwam wel de opmerking, “Om een goede oogst te krijgen, moet het wel snel gaan regenen.” Daar hopen we op! Wessel Brand, ook aanwezig, brengt binnen dit project de kennis over de teelt en het oogsten en verwerken van vezelhennep voor isolatiemateriaal bij de juiste partijen en stimuleert verbindingen binnen de keten. Bekijk hier een video van Arnhemp over de start van de teelt:
• Krimppp ondersteunt ondernemers met het innoveren met biobased materialen. Margreet van Uffelen presenteerde de verschillende mogelijkheden, zoals vouchers en toegang tot expertise en machines, die Krimppp aan starters en bedrijven biedt.
  
• Architect Alex Braakhekke bracht praktische inzichten over de toepassing van biobased bouwen. De afgelopen jaren heeft hij biobased koopwoningen ontworpen die nu in Ecowijk De Kiem in Arnhem staan. Een nieuw ontwerp ligt op de plank, maar wordt helaas met vertraging gerealiseerd door de stikstofcrisis. “Deze houtbouw [De Kiem] was niet duurder dan regulier”, meent Alex. “Maar je moet wel goed weten wat je aan het doen bent als aannemer en installateur. Biobased bouwen kan nieuwe kennis en kunde vragen, maar is niet duurder.”
  
• Tot slot nam Arne Eindhoven ons mee in de aanpak van Building Balance; ‘Van land tot pand’. Building Balance stimuleert het gebruik van biogrondstoffen in de bouw. Als ketenregisseur zet Arne zich onder andere in de Achterhoek in voor Samen Biobased Bouwen. Tijdens de BIOBorrel deelde hij mooie voorbeelden en leermomenten van de aanpak in de Achterhoek, die we ook in onze regio zouden kunnen toepassen!
  

We bedanken alle aanwezigen en sprekers voor hun interesse en inzet om de regio circulairder te maken. Wil je meer weten over BIOB of het Living Lab Arnhem Circulair? Stuur een mailtje naar info@livinglabarnhemcirculair.nl of schrijf je hier in voor de nieuwsbrief om op de hoogte gebracht te worden over de voortgang en het volgende BIOB- of LLAC-evenement!

Er zitten namelijk verschillende voordelen aan vezelhennep. Tijdens het groeien bevordert het bijvoorbeeld de bodem- en waterkwaliteit en heeft het weinig bemesting en gewasbeschermingsmiddelen nodig. Als bouwmateriaal is het een duurzaam alternatief met goede isolerende werking. Bekijk in onderstaande video hoe de boeren van start zijn gegaan met de teelt van de vezelhennep:

Wil je meer weten over deze pilot? Lees hier een artikel van De Gelderlander of neem contact op met de werkplaats!

Afbeelding: © Rutger Pauw/gemeente Arnhem

Video: gemaakt door Wijnand Slurink